Amblyopia (Syri Dembel): Pse zbulimi i hershëm shpëton shikimin e fëmijës suaj?

Amblyopia, ose siç njihet gjerësisht “syri dembel”, është një çregullim i zhvillimit të shikimit që shfaqet zakonisht në fëmijërinë e hershme. Ndodh kur truri “favorizon” njërin sy, duke bërë që syri tjetër të mos zhvillojë aftësinë për të parë qartë. Nëse nuk trajtohet në kohë, ky problem mund të çojë në dëmtim të përhershëm të shikimit.

Çfarë është saktësisht Amblyopia?

Kjo gjendje ndodh kur truri nuk merr imazhe të qarta nga të dy sytë dhe fillon të injorojë sinjalet që vijnë nga syri më i dobët. Shkaqet kryesore përfshijnë:

• Strabizmin: Kur sytë nuk janë të drejtuar në të njëjtin drejtim.
• Diferencën në numër: Kur njëri sy ka nevojë për lente shumë më të forta se tjetri.
• Pengesat fizike: Si katarakti kongjenital apo ptoza (ulja e qepallës).

Simptomat që duhet të vëzhgoni

Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm ndaj këtyre shenjave te fëmijët:

1. Ulje e shikimit në njërën anë (shpesh e vështirë për t’u vënë re nga vetë fëmija).
2. Mbyllje ose shtrëngim i njërit sy për të parë më mirë.
3. Devijim i syrit (strabizëm).
4. Vështirësi në fokusim dhe në perceptimin e thellësisë (p.sh. fëmija rrëzohet shpesh ose ka vështirësi në kapjen e objekteve).
5. Ankesa për shikim të paqartë.

Kush është më i rrezikuar?

• Fëmijët në moshë të hershme (deri në 7-8 vjeç).
• Fëmijët me histori familjare të problemeve me shikimin.
• Fëmijët e lindur parakohe ose me probleme zhvillimore.
• Ata që kanë katarakt të lindur ose ptozë.

Si ta parandalojmë dhe trajtojmë?

Lajmi i mirë është se Amblyopia është plotësisht e trajtueshme nëse kapet herët:

• Kontrolli i hershëm: Kryeni vizitën e parë okulistike që në moshë të vogël.
• Korrigjimi me syze: Përdorimi i syzeve sipas udhëzimit të mjekut.
• Terapi okluzioni (Mbulimi): Mbulimi i syrit të fortë me një fashë për të “detyruar” syrin dembel të punojë dhe të forcohet.
• Ushtrime vizuale: Ndiqni programet e rekomanduara nga specialisti.

Kur duhet të shkoni te mjeku?

Dërgoni fëmijën te mjeku okulist nëse:

• Vini re devijim të syrit.
• Fëmija i afron shumë objektet ose ekranin te fytyra.
• Ka një diferencë të dukshme në mënyrën si i përdor sytë.
• Nuk ka bërë asnjëherë një kontroll rutinë të shikimit.

Mbani mend: Zbulimi dhe trajtimi i hershëm janë çelësi për një shikim të shëndetshëm gjatë gjithë jetës. Mos e neglizhoni kontrollin e syve tek fëmijët!

Ky material është përgatitur në bashkëpunim me
Prof. Asoc. Marsida Krasniqi